Diagnoza, rozwój i życie osoby z zespołem Aspergera.

Hans Asperger (1906-1980) austryjacki psychiatra i pediatra, pierwszy dokonał opisu dzieci z zaburzeniem, które określił “psychopatią autystyczną”. Praca Aspergera z 1994r jest jedną z najważniejszych pozycji z dziedziny psychiatrii dziecięcej. Przez długi czas była ona dostępna tylko dla niemieckich czytelników.

Określenie ,,Zespół Aspergera” szybko przyjęło się w odniesieniu do tej grupy chorych. Na przestrzeni lat dyskutowano, czy zespół Aspergera jest osobnym zaburzeniem, czy łagodną formą autyzmu. Niektórzy postulowali, że bardziej na miejscu byłoby określenie “autyzm o wysokim poziomie funkcjonowania” lub “autyzm łagodny”. Nie było łatwo ich zaklasyfikować, ale stanowią oni odrębny typ osób z autyzmem. Dzisiaj nie ma już wątpliwości, że ten zespół może być odrębną jednostką kliniczną. 

Co to jest autyzm?

Aby zrozumieć, dlaczego i w jakim sensie zespół Aspergera jest uważany za odmianę autyzmu, należy rozpocząć od przedstawienia ogólnej definicji autyzmu. Autyzm, jest wywołany szczególnym zaburzeniem funkcji mózgu. Jego źródłem może być którykolwiek z trzech czynników ogólnych: wada genetyczna, uraz mózgu lub choroba mózgu. Autyzm stanowi zaburzenie rozwojowe i dlatego to, jak się objawia, zmienia się wraz z wiekiem i zdolnościami. Jego główną cechę stanowi upośledzenie socjalizacji, komunikacji oraz wyobraźni.  

Pierwszy rok życia dziecka z autyzmem 

Pierwszy rok z życia z chorobą nie jest jeszcze odkryty przez ówczesną medycynę. Nie wiadomo jeszcze, czy na tym etapie życia można wyróżnić nieprawidłowości zachowania typowe dla autyzmu,  co nie znaczy że nie zauważa się żadnych odstępstw w zachowaniu dziecka w porównaniu do dziecka rozwijającego się poprawnie. Pewne zmiany, typowe dla dziecka autystycznego mogą być zauważone dopiero w późniejszym wieku. Problem stanowi zakwalifikowanie, czy ogólne opóźnienie rozwoju wiąże się z autyzmem, ale obecne jest również u dzieci upośledzonych umysłowo, u których autyzm nie występuje. Jednym z pierwszych objawów specyficznych dla autyzmu, jest brak kontaktu wzrokowego, oraz brak wykazywania chęci uwagi drugiej osoby a także nie wykazywanie zainteresowania innymi ludźmi. Opóźnienie zjawiska dzielenia uwagi obserwuje się także u dziecka bez spektrum autyzmu, którego rozwój jest opóźniony. Dlatego tak trudno jest postawić pewną diagnozę przed ukończeniem drugiego lub trzeciego roku życia 

Dzieciństwo osoby z zespołem Aspergera. 

Lata przedszkolne są bardzo często burzliwe nawet przy prawidłowym rozwoju, ale dla autystycznych dziewczynek i chłopców często oznaczają jeszcze większe trudności. Na tym etapie życia dziecka, autyzm ujawnia się już bardzo dobrze i stwarza rozpoznawalny wzorzec zachowań przy istnieniu ogromnej liczby odmian indywidualnych. Występują różnorodne formy zaburzeń zachowania. W niemal wszystkich przypadkach opóźniona jest nauka języka, w niektórych przypadkach ta zdolność nie zostaje nabyta. Większość dzieci z autyzmem wyraźnie pokazuje, że nie rozumie, co inni do nich mówią, nie wiedzą co dzieje się wokół. Często podejrzewa się głuchotę, ale jest ona wykluczana.

U dzieci autystycznych nie obserwuje się zabaw opartych na wyobraźni, udawaniu różnych sytuacji w zabawie. Dziecko często koncertuje się głównie na prostych czynnościach i może nieumyślnie utrudniać rodzinie codzienne funkcjonowanie, ponieważ nie wykazuje tolerancji na jakiegokolwiek zmiany w codziennym porządku zajęć. Zauważono, że małe dzieci z autyzmem zachowują się jakby inni ludzie w ogóle nie istnieli.  

Zmiany rozwojowe są istotną cechą okresu między piątym a dziesiątym rokiem życia. Zaczynają się wówczas pojawiać takie różnice, które są mocno zauważalne i ciężko je zignorować. Postęp będzie wyglądał inaczej w przypadku dziecka z autyzmem które mówi płynnie, niż u takiego któremu mówienie sprawia trudności, lub nie mówi wcale. Kompetencje językowe i zdolności intelektualne zazwyczaj idą ze sobą w parze.  

Czym różnią się dzieci z chorobą Aspergera od innych dzieci autystycznych?  

Główną cechą dzieci, które nazywamy obarczonymi chorobą Aspergera jest to, że w piątym roku życia zazwyczaj mówią już one płynnie, nawet jeżeli wcześniej przychodziło im to ze sporą trudnością. Gdy te dzieci stają się starsze dochodzi do olbrzymiej poprawy,  choć wcześniej miały objawy autystyczne. Dziecko z typowym autyzmem opisywane jest stereotypowo jako ciche i wycofane z życia, a tak naprawdę z wiekiem wzrasta zainteresowanie ludźmi i kontaktami społecznymi.

Dorosłe życie osób z zespołem Aspergera 

Dobre przystosowanie osób z zespołem Aspergera w społeczeństwie jest trudne, ale niektóre z nich mimo choroby odnoszą wyjątkowe sukcesy. Ciężko nawiązywać im kontakty społeczne, ale nie jest też tak, że te interakcje zupełnie nie występują w ich życiu. Dorosłe kobiety i mężczyźni z autyzmem są często są pochłonięci swoimi osobistymi zainteresowaniami oraz mogą odnosić wiele sukcesów. Osoby z zespołem Aspergera nie są do siebie podobne pod względem fizycznym. Często zauważa się, że takie osoby poruszają się “niezgrabnie” – inaczej od osób zdrowych. Sposób mówienia często wydaje nam się dość osobliwy, a gestykulacja nienaturalna. U niektórych osób występują znaczące zaburzenia zachowania, u niektórych ta różnica jest o wiele mniej odbiegająca od normalności. Osoby chore na zespół Aspergera są niezwykłymi osobami, lecz rzadko darzy się ich sympatią oraz niechętnie okazuje się im pomoc.  Jedni odnajdą się w społeczeństwie i będą wiedli w miarę satysfakcjonujące życie, a drudzy niestety mogą pozostać odizolowani i niedostosowani.  

Oprócz objawów które wynikają z samego zespołu Aspergera, często mamy do czynienia z mnóstwem innych współistniejących zaburzeń. Przede wszystkim są to choroby z kręgu neuropsychiatrycznych. Znane są przypadki zespołu Aspergera powiązanego z aminoacydurią, albo zespołem Tourette’a. Spotyka się również padaczkę, jednak znacznie rzadziej. Przede wszystkim, zespół Aspergera współistnieje z chorobami psychicznymi takimi jak: zaburzenia lękowe, depresja, mania, schizofrenia czy zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Depresja u osób z tym zespołem ma znacznie cięższy przebieg. Często występują mocno nasilone myśli samobójcze oraz tendencje do samobójstwa. W rezultacie część samobójstw popełniają osoby u których nie udało się zdiagnozować zespołu Aspergera. 

 

Co powinno zwrócić uwagę lekarza? 

 Na podstawie powyższych informacji można stwierdzić, iż zespół Aspergera to bardzo poważna choroba i warto wykryć ją odpowiednio wcześnie. Zdecydowanie uwagę zwracają trudności w kontaktach z innymi ludźmi, brak kontaktu wzrokowego, brak zwracania uwagi na otaczający dziecko świat. Wzrok błądzi, a osoba chora patrzy w pustą przestrzeń. W przypadku tej choroby sytuacja może być także odmienna – dziecko podczas rozmowy nieprzerwanie wpatruje się w twarz rozmówcy. Osoba z zespołem Aspergera żyje w swoim własnym świecie. W rezultacie często wykonuje czynności niekontrolowane, np. kołysanie się i stukanie. Nie interesują go zajęcia kreatywne – budowanie z klocków czy rysowanie.  Każda czynność, jaką wykonuje dziecko, jest dla niego bardzo absorbująca i nie sposób je od nich oderwać. Hans Asperger opisuje przypadek dziecka, u którego wystąpiły problemy żywieniowe. Chłopiec wpatrywał się w oka tłuszczu na zupie i  próbował nimi poruszać zamiast zająć się spożywaniem posiłku.

Dzieci z zespołem Aspergera mają bardzo ograniczoną, zubożałą mimikę twarzy. Osoby chore nie interpretują gestów czy zachowania drugiej osoby. Nie wykazują one zainteresowania zachowaniem innych, nie mają chęci zadowalania ludzi, podporządkowywania się, dopasowywania do społecznej normy. Znacznie trudniej oswajają się z nową sytuacją niż dzieci zdrowe, ponieważ trudno nawiązać im nowe więzi i znajomości. W związku z tym, dzieci z zespołem bardzo źle znoszą rozłąkę z rodzicami i domem oraz rzeczami, które znają i do których się przyzwyczaiły.  Osoby dorosłe z chorobą często są większość życia bardzo samotne.  

Reasumując, pomimo występującej choroby, osoby z zespołem Aspergera mogą osiągać sukcesy. Wynika to ze szczególnych zdolności jakie posiadają – przede wszystkim mają bardzo sprecyzowane i wąskie zainteresowania, na których skupiają całą sferę swojego życia. Posiadają zdolność zapamiętywania ogromnej ilości informacji, jeżeli dany temat ich fascynuje. Uwielbiają ład i porządek, dlatego unikają w swoim życiu braku precyzji w działaniach. Nie da się zaprzeczyć, że osoby z zespołem Aspergera to osoby absolutnie wyjątkowe.  

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*